„Kolacja z terrorystą” Phil Rees – lektura na czasie

Posted on 30. lis, 2010 by awitu in ideologie, Książki, Świat, Wszystkie

W mediach pojawiają się pierwsze wypowiedzi polityków chcących zaklasyfikować WikiLeaks jako organizację terrorystyczną. Jednym z nich jest kongresman Peter King. Terroryzm jest jednym z terminów wytrychów, za pomocą których współczesna polityka próbuje sobie radzić z wszystkimi niewygodnymi dla niej zjawiskami i organizacjami.

O tej problematyce pisze w swej książce pt. „Kolacja z terrorystą. Spotkania z najbardziej poszukiwanymi bojownikami na świecie” Phil Rees.

Czytałam i czytałam. Bo to taka książka, którą można czytać na różne sposoby. Z jednej strony już pierwsze wersy sprawiają, że człowiek chce ją pochłonąć w jednej chwili i trudno mu się od niej oderwać. Z drugiej strony, jest to zbiór krótkich opowieści o losach ludzi we współczesnym świecie, którzy z różnych względów zostali naznaczeni mianem „terrorysty”. Jest to ciekawe studium tego wszechobecnego zjawiska jakim stała się „wojna z terroryzmem”.

Tematem książki nie jest terroryzm. Autor pokazuje nam, że terroryzm, w chwili obecnej, nie ma ścisłej definicji, a jest jedynie pojęciem partykularnym, któremu można dopisać znaczenie jakie w danej chwili odpowiada mówiącemu o terroryzmie. Jest to pojęcie na tyle nieostre, że w jednej chwili, każdy z nas może stać się „terrorystą”. Tak jak bohaterowie kolejnych rozdziałów.

Przeciętny odbiorca współczesnych mass mediów odnosi wrażenie, że żyje w szczególnych czasach wszechobecnego terroryzmu, który stał się tak powszechny, że można zostać ofiarą tego tajemnego globalnego spisku ciemnych sił, wychodząc z domu po bułki.

Jednakże wrażenie to jest bardzo zwodnicze z kilku względów. Po pierwsze wrażenie takie jest wynikiem medialności doniesień o zamachach i aktach zbrojnych, które nieustannie wypełniają wiadomości. Po drugie, dzieje się tak z powodu rozszerzenia listy terrorystów sporządzanej przez departament stanu USA i państwa, które mają „problem z terroryzmem”.

Liczba tych krajów ciągle rośnie, ponieważ o wiele łatwiej nazwać problem za pomocą modnych i medialnych sloganów o „terroryzmie”, niż zadać sobie trud zbadania przyczyn zaistniałych trudności. Zamiast tego, po prostu wrzuca się dane zjawisko do ogromnego worka pt. „terroryzm” i wytacza się działa przeciw terroryzmowi. Hasło „terroryzm” to sygnał dla społeczności, że problem ten może zostać rozwiązany jedynie z użyciem siły i za pomocą ograniczenia praw i wolności społeczeństwa. Dodatkowym ułatwieniem jest zastosowanie pojęcia „wojna”, które wyprano z negatywnego wydźwięku i oswojono nas z nim. Wojna przestała nam się kojarzyć z krwią i ofiarami, za to zaczęła być odbierana pozytywnie. Zaczęliśmy kojarzyć termin ”wojna” z działaniami godnymi pochwały, wartymi wsparcia, działaniami które mogą nam przynieść same korzyści. Jakże powszechnie zaczęliśmy używać tego terminu w takich zestawieniach jak: „wojna z biedą”, „wojna z głodem”, „wojna z analfabetyzmem”. Pojęcie „wojna z terroryzmem” jest podobnym zlepkiem słownym.

Ale czy tak naprawdę zastanawiamy się nad znaczeniem tego pojęcia? Z czym tak naprawdę walczymy? Czy ów „terroryzm” jest czymś lub kimś konkretnie? I czy tę wojnę można wygrać? Bo nawet pomijając fakt, czy wpisani na listę „terrorystów” ludzie znaleźli się tam ze słusznych powodów, to należy zastanowić się czy po ich wyeliminowaniu (kolejne ładne słowo mające na celu zastąpienie pojęcia – „zabiciu”) problem terroryzmu zniknie? Kto przy zdrowych zmysłach może mieć takie przypuszczenia? Jak okazuje się – większość.

Phil Rees nie zadawala się tak prostymi odpowiedziami. W swojej książce stara się przynajmniej nakreślić przyczyny działań uznanych za terrorystyczne, a także poznać zdanie samych zaangażowanych w ten sposób walki.. W kolejnych rozdziałach zaznajamia nas z sytuacją w różnych krajach gdzie „terroryzm” wydaje się być chlebem powszednim. Nie ogranicza się do opisania zjawiska i przyczyn, ale sięga jeszcze głębiej. Opowiada nam ludzkie historie, poprzez rozmowy z tymi którzy zostali uznani za terrorystów. Nie jednokrotnie są to ludzie z czołówki list poszukiwanych, ale duża część rozmów to rozmowy ze zwykłymi ludźmi którzy stali się terrorystami bo nie potrafili lub nie mogli dostosować się do narzucanej im polityki. Powszechnie panuje wśród nich poczucie, że to oni są ofiarami „terroryzmu”, i że działania terrorystyczne są domeną tych, którzy nazywają ich terrorystami.

Tak szczere rozmowy możliwe są jedynie dzięki zaufaniu jakim darzą Ressa jego rozmówcy. Jest to wynik długiej i rzetelnej pracy, która przez lata zaowocowała stworzeniem sieci zaufanych informatorów. Jest to też wynik szacunku i zaufania jakim darzy innych ludzi, powściągnięciu strachu, a także otwartości z jaką podchodzi do odmiennych cywilizacji. Wyrazem tych szczególnych względów jakimi cieszy się u rozmówców jest fakt, że wiele z rozmów odbywa się w czasie posiłku, a wiec w warunkach bardziej intymnych i bardziej prywatnych.

Czytając jego książkę da się odczuć, że znacznie bardziej szanuje szczerość i otwartość ludzi mieszkających z zapalnych regionach, niż sztuczność ich przedstawicieli, którzy osiedli w Europie, gdzie przyswoili sobie wszystkie obce ich kulturze wady, z którymi to niby, chcą walczyć.

Książka Ressam pokazuje nam, że „terroryzm” wbrew powszechnemu obecnie mniemaniu nie jest domeną jedynie stron nam odległych, i że nie tylko muzułmanie zostali naznaczeni tym mianem. Znajdziemy tu rozdziały o b.Jugosławi, Irlandii, Hiszpani a nawet o Francji, co w dużej mierze pozwala zrozumieć mechanizm, jednoczenia różnych grup o różnych celach pod wspólną etykietą. Etykietką, która umożliwia przeniesienie strachu na wszelkie grupy niewygodnych przeciwników, pozbawiając je indywidualnego charakteru.

Książka Ressa nie jest w żadnym wypadku usprawiedliwieniem dla przemocy i działań „terrorystycznych”. Jest próbą zrozumienia zjawiska, poznania przyczyn, a także odpowiedzi na pytanie z jakimi bolączkami boryka się współczesny świat i dlaczego tak często zamiast słuchać sięgamy po broń. Zamiast traktować terroryzm jako syndrom głębszych kłopotów, które powinniśmy zbadać i próbować rozwiązań, wolimy eliminować posłańców pozwalając rozwijać się chorobie.

Podziel się na: