Debata polityczna

Medialne upraszczanie świata

Posted on 23. sty, 2011 by awitu in Egipt, Islam, Prasówka

Bardzo lubię gazetowe tytuły, upraszczają świat do granic możliwości. Dziś na portalu wyborczej przeczytałam tekst Tomasza Bieleckiego pt: „Egipcjanie obrażeni na papieża”.

Tekst poświęcony jest reakcji duchownych skupionych wokół uniwersytetu Al-Azhar, na słowa papieża:

“To kolejny naglący sygnał dla rządów w tym regionie, by podjęły działania na rzecz ochrony mniejszości religijnych”

oraz na to, że wezwał też społeczność międzynarodową, by pamiętała o losie chrześcijan na Bliskim Wschodzie.
To wystarczyłoby w tytule znalazło się uogólnienie “Egipcjanie”. A przecież zabici Koptowie to także byli Egipcjanie. Czy oni także obrazili się na papieża? A może obraziła się też cała mniejszość koptyjska? Czy wreszcie wszyscy obywatele Egiptu obrazili się na Watykan?

Czytając takie artykuły coraz mniej dziwię się temu, że większość społeczności zachodniej postrzega świat przez pryzmat globalnego ostrego konfliktu rożnych grup religijnych.

„Paradoksalnie, zarówno Watykan, jak i uczeni z Al-Azhar są przeciwni teoriom o nieuchronnym “starciu cywilizacji”, czyli walce między światami islamu oraz chrześcijaństwa.”

A to jest istna perełka, pokazująca jak łatwo zmanipulować pewne teorie naukowe. Obnażająca niewiedzę zarówno krytykujących jak i niewiedze relacjonującego. Paradygmat “zderzenia cywilizacji”, nie dotyczy wcale nieuchronności walki chrześcijaństwa z islamem. Jest to paradygmat badawczy zaproponowany przez Huntingtona, mówiący o tym, że w chwili obecnej osią konfliktów (nie tylko zbrojnych) nie są już wielkie idee takie jak komunizm czy kapitalizm, a są nimi systemy wartości odmienne w każdej z cywilizacji. I owszem religie mają duży wpływ na kształtowanie się  tych systemów wartości, ale nie posiadają na to monopolu. Dodatkowo zderzenie, wcale nie oznacza konfliktu, a jedynie ciągłe ścieranie się tych różnorodności, które owszem w pewnych warunkach może prowadzić do otwartego konfliktu, ale może też prowadzić do powstania nowej jakości – np dojścia do głosu grupy etnicznej, która wcześniej zatracała swą tożsamość na skutek prymatu jakiejś idei czy ideologii np. narodowej czy komunistycznej. Zderzenie cywilizacji ma miejsce cały czas i to na całym świecie, jednakże w chwili obecnej zyskało na sile oddziaływania na skutek upadku wielkich idei czy globalizacji, a co za tym idzie łatwiejszemu obiegowi informacji, ludzi, produktów itd.

Do manipulacji przyczyniły się władze USA, które przestraszyły się tego paradygmatu, ponieważ podważał on ideę uniwersalności i prymatu wartości zachodnich. Pokazywał, wprost, że nie wszędzie demokracja i zachodni styl życia jest pożądaną wartością i że nie wszędzie ludzie marzą o tym by je przyjąć. Zagrażało to pozycji USA, jako policjanta, wyzwoliciela i dobroczyńcy świata.

Przekuto, więc ten paradygmat w teorię o “starciu cywilizacji” lub “wojnie cywilizacji” wmawiając opinii publicznej, że czeka nas wojna z agresywnym i zaborczym islamem. W tej zmanipulowanej teorii pomija się oczywiście “drobny szczegół”, jakim jest to, że wszystkie cywilizacje (nawet te najstarsze) charakteryzują się dążeniem do ekspansji. Jest to cecha, która zapewnia im możliwość przetrwania i rozwoju. Nieekspansywna cywilizacja umiera.

Powielając ten błąd, nie tylko wytrąca się dobre narzędzie umożliwiające zrozumienie współczesnego świata, ale i nasila się postawy antagonistyczne i nietolerancję.
„Protesty przeciwko Benedyktowi XVI mają chyba jakieś źródło w wewnątrzegipskich grach politycznych – tłumaczy watykanista Marco Politi. Obrona przed krytyką Zachodu może być dla władz Egiptu propagandowym sposobem pokazania siły i determinacji w obronie interesów obywateli.”

Watykaniści to dla mnie dziwna grupa ludzi. Celowo nie piszę naukowców, bo jak widać na przykładzie powyższego nie ograniczają się oni do wypowiedzi o sprawach Watykanu, ale roszczą sobie prawa do tłumaczenia świata przez pryzmat swoich poglądów. I tu zaczyna się problem, ponieważ jeśli Marco Politi odrzuca paradygmat Huntingtona, pojmując go na dodatek w sposób promowany przez władze USA, to postrzega cały świat przez pryzmat poglądów kościoła katolickiego, to trudno mu pojąć, odmienność sunnickiego systemu wartości. Tym samym trudno mu zrozumieć, że przedstawiciele innej cywilizacji mogą być niezadowoleni, gdy wzywa się do ingerencji na ich podwórku. Dodatkowo, mówiąc, że jest to sposób na obronę interesów obywateli Egiptu, pośrednio przyznaje rację sunnickim duchownym, że mieli oni prawo potraktować wypowiedź papieża, jako godzącą  nie tylko w suwerenność Egiptu, ale i  przepisującą cechy zamachowców społeczności sunnickiej.

Watykan nie chce dostrzec, że nie jest już dominującą siła w świecie – ani polityczną, ani nawet religijną. Wszelkie wypowiedzi jego hierarchów dotyczące spraw wewnętrznych suwerennych państw, oraz wyznawców innych religii mogą być odebrane jako atak i mogą skutkować negatywnymi reakcjami.

Tags: featured, islamofobia, kościół, manipulacja, propaganda, Watykan